ÇANKIRI

TARIM İL MÜDÜRLÜĞÜ

www.ct.gov.tr / www.cankiritarim.gov.tr

Ana Sayfa | Kurumsal Yapı | Tarımsal Yapı | Duyurular | Çankırıyı Tanıyalım | Linkler

Mevzuat | Tarım Takvimi | Tarım Master | Bilgi Edinme

ÇANKIRI İLİNİN TARIM TAKVİMİ

OCAK - ŞUBAT - MART

NİSAN - MAYIS - HAZİRAN

TEMMUZ - AĞUSTOS - EYLÜL

EKİM - KASIM - ARALIK

OCAK

BAŞA DÖN

MEYVECİLİK:

- Ekolojik koşullar gözönüne alınarak budama işlemi yapılır.
- Çiftlik gübresi sonbaharda verilmemiş ise bu ayda mutlaka verilmelidir.
- Hastalık ve zararlılardan kuruyan meyve ağaçları sökülerek imha edilir.
- Kışı meyve ağaçlarında geçiren zararlılara karşı ilaçlama mutlaka yapılmalıdır.
- Şeftali bahçelerinde klok hastalığına karşı mücadele edilir.
- Fidan dikimi yapılır.

SEBZECİLİK:

- Toprakta kalan ürün artıkları, zararlılara yataklık edeceğinden , boş zamanlarda bunlar toplanıp yakılarak yok edilir.
- Turfanda patates ekimine, uygun yörelerde , ocak ayı ikinci yarısında başlanır.Ekimle birlikte azot, fosfor ve potaslı gübrelerle gübreleme yapılır.
- Ocağın ikinci haftasından itibaren , hasadı tamamlanan yazlık sebze yerleri temizlenir.Yeni ekilecek sebzeler için toprak hazırlanır.
- Ocak ayının ikinci haftasından sonra, kışlık sebzelerden ıspanak , karnabahar, turp, kereviz, havuç lahana , marul ve pırasanın hasadına devam edilir.
- Çökerten hastalığına karşı, sebze tohumları ve fidelikler ilaçlanır.
- Soğuktan zarar görmüş sebze fidelerinin yerlerine , yenileri dikilir.
- Örtüaltı yetiştiriciliğinde , daha önce ekim ve dikimi yapılan sebzelerin sulama , gübreleme gibi bakım işleri yapılır.
- Örtüaltı yetiştiriciliğinde , ısı kontrolüne dikkat edilir.
- Biber, patlıcan için sıcak yastık hazırlanır.
- Örtüaltı tek ürün turfanda üretiminde , sulama ile birlikte üst gübresi verilir.
- Örtüaltı yetiştiriciliğinde , koltuk alma, tepe alma gibi işlemlere devam edilir.
- Çift ürün yetiştiriciliği için , kasım ayında ekilmiş tohumlardan elde edilen fideler, toprak hazırlığı yapılan seralara nakledilir.

ÇAYIR MERA VE YEM BİTKİLERİ:

- Bu ayda meralara kesinlikle hayvan sokulmamalıdır.
- Havaların iyi olduğu günlerde, bozulan çitler onarılır.
- Çiftlik gübresi ve suni gübrelerle , meranın güçlendirilmesi sağlanır.
- Padoksların bakım ve onarımları ihmal edilmemelidir.
- Açılmış olan su kanalları ile drenaj çukurlarının temizliği kontrol edilir.

HUBUBAT:

- Mücadeleyi gerektiren zararlı varsa (Tarla faresi gibi) mücadelesi yapılır.
- Gecikmiş güzlük ekilişler en geç ocağın ilk haftası içerisinde tamamlanmalıdır.

SANAYİ BİTKİLERİ:

- İlkbahar ekilişleri için toprak işleme alınır.
- Tohumlukların sağlanmasına çalışılır.

ARICILIK:

- Arılar devamlı olarak kovanda olduklarından kovan ağızlarının temizliği ve havalandırma yapılır.
- Arılar için yeteri yem yoksa bez parçasına toz şeker konarak kovan içine yerleştirilir.Uyuyan arıların düşüp ölmemesi için kovan ve petekler sarsılmamalıdır
- Kovanlarda görülmesi muhtemel hastalık ve zararlılarla mücadele edilir

BÜYÜKBAŞ HAYVANCILIK:

- Elde bulunan sığırların , yetiştirme ve hastalıkları yönünden , sağlık kontrolleri yaptırılarak, sığır kadrosu belirlenir. Özellikle tüberküloz, paratüberküloz testleri ile , Brucellosis yönünden serolojik yoklamalar ve mastitis taraması yapılır.
- Hayvanlar şimdiki durumları ve verimlerine göre gruplara ayrılarak , bakım ve yemleme programları saptanır.
- Sağlıklı ve yüksek verimli yavru elde edebilmek için , ineklerin suni tohumlamasına başlanır. Bu mümkün olmadığı takdirde , veteriner kontrolünden geçmiş iyi nitelikli ve sağlıklı bir boğa ile doğal tohumlama yapılır.
- Şecere , verim ve sağlık kartları aylık olarak işlenir.
- Buzağı bölmelerindeki iç ısının 10-12 C,sığırların bulunduğu bölümdeki sıcaklığın ise 16-18C arsında tutulmasına çalışılır. Havalandırma kontrol altında tutulur.
- Uygun hava koşullarında , hayvanlar ahır dışına çıkarılır. Ahır içi temizlenip %3 lük sodalı sıcak su ile yıkanır.

KÜÇÜKBAŞ HAYVANCILIK:

- Ağılların ısı ve nem oranı kontrol edilir;iyi havalarda koyunlar , ağıl dışına alınarak , ağıldaki yatak yerlerine sap, saman , yaprak gibi yataklık malzemesi serilir. Doğum yapan koyunların ve doğan kuzuların soğuk, nem ve hava akımlarından korunmasına da gereken özen gösterilir.
- Yavrularda , doğumlarını izleyen ilk günler içerisinde görülebilecek ve öldürücü olarak seyreden kuzu ishalinin nedeni saptanarak , teşhis durumuna göre , gerekirse septisemi serumları yapılır;hastalar anaları ile birlikte tecrit edilerek , tedaviye alınır. Ölenler yakılır veya gömülür. Ağıllar permanganat solüsyonu ile yıkanır.
- Kış keneleri ,bit ve uyuza karşı , derhal ilaçlamaya geçilir.
- Doğan kuzulara ektime aşıları veya gerekli görülen serumlar yapılır. Doğumdan hemen sonra kuzuların göbek bağı , anaların arka kısımları ve kuyruk altı ilaçlanır.Uzun kuyruklu kuzuların kuyruklarına , sağrı bölgesinden bir el ayası aşağıda lastik ligatür konularak , zamanla kopması işlemi uygulanır.

KÜMES HAYVANCILIĞI:

- Kümeslerde yemleme ve yem uygulamasına özen gösterilir. Yumurta randımanında arzulanan ekonomik düzeye ulaşabilmesi için, kümes sıcaklığının ortalama 10-18 C’ler arasında olmasına ve havalandırmaya dikkat edilir. Yumurta randımanını %12-15 civarında arttırmak için , kontrollü suni ışık uygulanmalıdır.
- Bu aya kadar tüy değişimini tamamlamış tavuklarla, mart-nisan civcivlerinden gelişmesi geri kalmış ,yumurtaya halen geçmemiş olanlar derhal ayrılıp satılır.
- Kümeslerde paraziter mücadele yapılır.
- Damızlık yumurta alınacak kümeslere horoz katılır.

ŞUBAT

BAŞA DÖN

MEYVECİLİK:

- Ocak ayında yapılması gereken işlerden, gerçekleştirememiş olanlar sonuçlandırılır.
- Klok hastalığına karşı mücadeleye devam edilir.
- Uygun hava koşullarında toprak işlemesine başlanır.
- Çelik alma işleri yapılarak ;çelikler kumda saklamaya (Katlamaya) alınır.

SEBZECİLİK:

- Fasulye ve bezelye ekilecek yerlerin toprak hazırlığı yapılır.
- Karnabahar ,lahana ve pırasanın hasadı tamamlanır. Havuç , ıspanak, marul ve turpun hasadına devam edilir.
- Fide elde etmek için , sıcak yastıklar hazırlanır.
- Biber , domates ve patlıcan tohumları sıcak yastıklara ekilir.
- Hava şartları elverişli gittiği takdirde , toprak hazırlığına devam edilir.
- Fidelik toprağı mantari hastalıklara karşı ilaçlanır.

ÇAYIR MERA VE YEM BİTKİLERİ:

- Bu ayda da meralara kesinlikle hayvan sokulmamalıdır.
- Havaların uygun gittiği günlerde bozulan çitler onarılır.
- Çiftlik gübresi veya suni gübrelerle besin takviyesi yapılır.
- Padoksların bakım ve onarımları ile ocak ayından arta kalan işler sürdürülür.
- Açılmış olan su kanalları ile drenaj çukurları kontrol edilerek temizliği yapılır

HUBUBAT:

- İkinci azotlu gübre tatbikatına başlanır.
- Yazlık ekilişler yapılır.
- Tarla faresi ile mücadeleye devam edilir.

SANAYİ BİTKİLERİ:

- Toprak işlemesine devam edilir.
- Uygun hava koşullarında şeker pancarı ekimine başlanır.

ARICILIK:

- Hava koşulları uygun gidip, çiçekler açmış ve arılar çalışmaya başlamışsa , şubatın son haftası kovanlarda ilk kontroller yapılır. Bu kontrollerde ; sönen kovanlar varsa, ballı çerçeveleri alınıp , kovan kapatılır. Bu yolla yağmacılığa da meydan verilmemiş olur.
- Aç kovanlar varsa, ballı çerçeve verilir. Ballı çerçeve yoksa , şurup ile besleme yapılır. Bu besleme işlemi , kovanda aç kalma tehlikesi ile karşılaşılmadıkça yapılmaz. Çünkü, normal arılar erken beslemeye tabi tutulursa , fazlaca yavruya yatar. Bunun sonucu, soğuklarda yavruları üşütme olasılığı artar. Verilecek şuruplar 1 ölçü şeker, 1 ölçü sudan yapılır.Şeker kaynar suda eritilir, soğuyunca , 5 litre şuruba 1 gr terramisin veya bir paket apimisin suda erimiş olarak ilave edilir.Yavru çürüklüğüne karşı, koruyucu olarakilaçlı şurupla besleme yapılır.
- Şubat ayında , ayrıca varroaya karşı mücadele yapılır. Çünkü, şubatta yavru ve yumurta yoktur veya az miktardadır. Yavrunun az olduğu dönem, varroa ilaçlaması için idealdir.Kullanılacak ilaçlar devamlı olarak değiştiği için ,Tarım İl Müdürlüğünden öğrenilmesi gerekmektedir.

BÜYÜKBAŞ HAYVANCILIK:

- Sert ve rüzgarlı olmayan yağışsız günlerde ,sığırlar tımar edildikten sonra ahır dışına çıkarılır. Rutubetli ,temizlenmemiş taban ve toprak zeminlerin birçok mikroorganizmaların çoğalmalarına ortam hazırladığı ne bunların hayvanların sağlık durumlarının bozulmasına neden olduğu bilincine varılarak , diğer işler bittiğinde , derhal ahır temizlenip, zemine yataklık serilir.(Sap,saman , talaş gibi yataklıklar aynı zamanda hayvanlarda ısı kaybını da önler ).
- Kanatlı ve eklem bacaklı zararlılar, kış aylarında alçak basınçlı ve sıcak ahırlarda saklanırlar. Pencere, kapı ve vantilasyon yolu ile hava değiştirilir ve bu yolla zararlıların ahırda yerleşmeleri engellenir.
- Hayvanlar içeri alınırken ,ısı kontrolü yapılmalıdır.(Hayvanların fizyolojik uyum sağlamaları için,iç ve dış ısı arasında fazla bir fark olmamalıdır.)
- Sığırların yeşil yem ihtiyaçları , silaj yemler veya hayvan pancarı ile karşılanmaya başlanır.
- 4-8 aylık dişi danalara S.19 aşısı , doğumları yaklaşan sığırlara septisemi aşısı yapılır.Bütün sığırlara nokra için paraziter ilaçlama uygulanır.
- Sığırlar haftada bir kere veteriner hekim kontrolünden geçirilir.Doğum yapacak sığırlar ayrılır;hasta hayvan varsa ,derhal tedavisi yapılır.Doğum yapacak inekler, doğumlarına iki ay kala sütten kesilerek kuruya alınır.

KÜÇÜKBAŞ HAYVANCILIK:

- Zararlı kış ve kenelerine karşı ağılda ilaçlama yapılarak ,yerlere yataklık serilir. Hayvan uyuzu ve kenelerine karşı , bu mevsimde toz veya pomat halindeki ilaçlar kullanılabilir.
- Koyunlarda zayıflama , çene altlarındaki şişlik , su toplanması görüldüğünde ,kelebek hastalığı(Distomatoz)olabileceği düşünülüp ,labaratuvar teşhisinden sonra, hemen kelebek hapı içirilmeli;yine hayvanlarda öksürük , burun akıntısı, ishal ,zayıflama, iştahsızlık varsa;akciğer, mide ve barsaklarda kıl kurdu yönünden teşhis yaptırılıp, zaman geçirmeden etkin ilaçlar ile tedavisi yapılır.
- Koyunlara bu ayda günde 250 gr.kesif yem verilir. Meraların kapalı olduğu ,silaj bulunmadığı veya kesif yemin çok pahalı olduğu ;yeteri miktarda sağlanamadığı zamanlarda, melas ve üre katılmış kuru ot besisi yapılabilir. Yemlemenin ağıl dışında yapılması tercih edilmelidir.
- Doğan kuzulara ve doğuran analara gerekli özen gösterilir. Kuzular doğum zamanlarına göre ,ayrı gruplara ayrılır. Üç haftalık kuzulara 50 gr.dan başlayarak yulaf kırması verilir.Yulaf miktarı her 15 günde bir arttırılır.
- Gerektiğinde kuzulara çiçek, ektima aşıları ile,septisemi serumları uygulanır.
- Çoban köpeklerine kuduz aşısı yapılır.

KÜMES HAYVANCILIĞI:

- Kuluçka mevsimi yaklaştığından;damızlık civciv elde edilecek yumurtaların alınacağı sürü düzenlenir.Kuluçkaya verilecek yumurtalar tasnif edilerek, ilaçlanır.
- Kümeslerde düzenli bir havalandırma ve ışıklandırma sağlanır.Soğuk hava önlenerek , kümes içi ısısı sabit tutulur.Günde 18 saat ışıklandırma yapılır.(20 metrekare zemin için ,60 vatlık ampul takılmalı, metrekareye 3 wat ışık gelmelidir.)
- Yemlerdeki enerji miktarı artırılır.
- Kümeste altlıklar değiştirilir. Kafes altı gübreleri atılır.
- Tavuklara gumboro ve yalancı veba aşıları uygulanır.

MART

BAŞA DÖN

MEYVECİLİK:

- Yüksek yörelerde fidan dikimi sürdürülür.
- Toprak işleme bitirilir.
- Gübreleme işlemi tamamlanır.
- Budama tamamlanır.
- Kalem aşısı yapılır.
- Tarımsal mücadeleye devam edilir.

SEBZECİLİK:

- Patateste tarla hazırlıkları tamamlanır. Ekim ve gübreleme yapılır.
- Patatesten başka , diğer tarla sebzeciliğinde de toprak hazırlığı yapılır. Son toprak işlemesiyle gübreleme işlemi de bitirilir.
- Fasulye ekilecek yerlerde , tohum yatağı hazırlıkları yapılır. Martın ikinci haftasında gübre atılır.Ayın ikinci yarısında ekime başlanır.
- Fideliklerde hastalıklara karşı mücadele yapılır.
- Tohum ekimi, şaşırtma ve fide dikimine devam edilir. Ilık yastıklar hazırlanır. Bezelye , fasulye, kavun ve karpuz ekimi yapılır.
- Tohuma bırakılan kışlık sebzelerin bakım işlerine devam edilir.
- Çökerten hastalığına karşı tohum , fide ve toprak ilaçlamasına bu ay da devam edilir.
- Üreticiler satın alacakları tohum ve fidelerin hastalıksız, canlı görünüşlü olmasına dikkat etmelidir. Bu konudaki ihtiyaçlarını tarım kuruluşlarıyla, çevrede tanınmış meraklı çiftçilerden sağlayabilirler.

ÇAYIR MERA VE YEM BİTKİLERİ:

- Ocak ve şubat aylarında yapılması gereken faaliyetlere mart ayında da devam edilir.

HUBUBAT:

- İkinci azotlu gübre uygulamasına devam edilir.
- Yazlık ekilişlere devam edilir.
- Yabancı ot ilaçlamasına başlanır.

SANAYİ BİTKİLERİ:

- Toprak işleme ve ekim hazırlıkları tamamlanır.
- Martın ikinci yarısından başlayarak, ayçiçeği ekimine geçilir.
- Şubat ayında başlayan şeker pancarı ekimi bu ay tamamlanır.

ARICILIK:

- Arılarda esaslı muayene ve bakım işlemlerine mart ayında başlanır. Mart ayında arılar yavru ve yumurtaya başlarlar. Bu nedenle, kovanların açılması ve muayenesi havanın güneşli, rüzgarsız ve sıcaklığın 15 derecenin üzerinde olduğu 12.00-14.00 saatleri arasında yapılmalıdır. Yavruları üşütmemek için, kovanları fazlaca açık tutmaktan kaçınılmalıdır. Ayrıca , elini çabuk tutarak, kovanları hemen kapatmalıdır.
- Kovanların işçi arı mevcudu kontrol edilir.
- Kovanların anaları olup olmadığı kontrol edilir.
- Öksüz kovanlar analı zayıf kovanlarla birleştirilir.
- Kovanlardaki fazla boş petekler çıkartılır.
- Yavru ve yumurta için teşvik şuruplaması yapılır.
- Elimizde varsa, ihtiyaçlı kovanlara ballı çerçeve takviyesi yapılır.
- Rutubetten dip tahtası ıslanan kovanlar varsa , ya dip tahtası ya da kovan değiştirilir.veya sıcak bir günde , yanan bir ateşte dip tahtası kurutulur.

BÜYÜKBAŞ HAYVANCILIK:

- Periyodik olarak sığırların tohumlanmasına devam edilir. Gelişmesi iyi 18-22 aylık Holştayn düveler ile, 18-24 aylık Montofon düvelerde ilk defa tohumlamaya verilir.(Tohumlamada yararlanılacak boğalar, 18 ayını doldurmadan, yetiştirme hastalıkları yönünden testleri ile verim kayıtları incelenmeden, tohumlamada kullanılmamalıdır. Her fırsatta suni tohumlamadan yararlanma yoluna gidilmelidir.)
- Bütün sığır materyaline şarbon, yanıkara, gerektiğinde sığır vebası aşıları yapılır.
- Nokra mücadelesine devam edilmelidir.Danaların septisemi serumu, numaralama ve boynuz köreltme işlemine devam edilir.Doğan buzağıların göbek kordonu temiz bir makasla kesilir,günde iki defa tentürdiyot döküp gazlı bezle fazla sıkılmadan bağlanır.
- Sığırların rasyonlarında enerji ihtiyaçları iyi dengelenmeli, geçici de olsa, noksan besleme yapılmamalıdır. Gebeliğin ilk aylarında besleme kaba yemlere dayalı olabilir. İki yaşına gelmiş dişi materyali de fazla beslememelidir. Çünkü,fazla besleme nedeniyle, cinsel bezler yağlandığından, üreme gücü azalır.
- Bu ayki çalışmalarda secere, verim ve sağlık kartları işlenir.

KÜÇÜKBAŞ HAYVANCILIK:

- Yüksek rakımlı yerlerde koyunların doğum işleri takip edilir. Ağıl yemlemesine devam edilir. Doğan kuzular soğuk hava şartlarında iyi korunmalıdır. Ova veya yakınlarındaki bölgelerde , kuzuları başlamalı, erkek ve dişi kuzular şimdilik birarada otlatılmalıdır.(Kuzu ve toklulara temiz mera ayrılmalı , anaç koyunlar ayrı meralandırılmalıdır.)
- Şarbon,Enf, Hepatit Nekrozan (Kara Hastalığı), Keçi ciğer ağrısı hastalığı ile ektima gibi belirli yer ve zamanlarda çıkan hastalıklara karşı, koruyucu aşılamalar yapılır.
- Çoban köpeklerine şerit ilacı verilir.

KÜMES HAYVANCILIĞI:

- Kuluçhane ve civcivhanelerde , temizlik ve ilaçlama yapılır. Mart ayından başlayarak, Mayıs ayının ilk haftasına kadar çıkan civcivlerde daha fazla randıman alındığından, bu ayda kuluçka işlerine başlanır.
- Civciv büyütme yerlerinde yem, su, ışık, ısıtma, dezenfeksiyon, altlık gibi tüm hazırlıklar, civciv getirilmeden önce tamamlanır.
- Çıkan civcivlere ilk gün mutlaka marek aşısı ve seks ayrımı yapılır.
- 7-12 günlük civcivlere birinci burun –göz damla (yalancı veba) aşısı uygulanır.
- Yirminci gün kızıl ishale karşı, koksidiyoz ilaçları verilir.
- Yirmibirinci günden başlayarak, yirmisekizinci güne kadar gumbaro aşısı yapılır. Hastalık girmiş ticari sürüleri olan işletmelerde bu aşı 7-18 günlük civcivlere tatbik edilebilir.
- Civcivler 10-15 günlük olduklarında, istenilirse gagaları 1/2 veya 1/3 oranında kesilir.
- İlk iki hafta , 1 metrekare taban alan için 5 wat hesabı ile , günde 22 saat ışık verilir. İkinci haftadan sonra ışık azaltılır.
- 0-3 hafta ince toz yem verilir, sonra pelet yeme geçilir. Civcivler ilk haftada devamlı sık ,sık yemlenmelidir.

NİSAN

BAŞA DÖN

MEYVECİLİK:

- Fidanlıklarda ot çapası yapılır.
- Nisan ayının ilk haftasında , yabani meyve ağaçlarında ve çeşit değiştirmelerde , kalem aşısı işleri sonuçlandırılır.
- Meyve bahçelerinde toprak işlemesi bitirilir.
- Çöğürlerin aşı parsellerine şaşırtma işi tamamlanır.
- Hastalık ve zararlılarla mücadele işler, sürdürülür.

SEBZECİLİK:

- Tohum ekimi yapılacak tarlaların son sürümü yapılır ve diskaro çekilir. Tavın korunması için tapan ve sürgü çekilir .
- Diskaro çekilmeden önce, gübreleme yapılır ve dikimle ilgili hazırlıklar tamamlanır.
- Fideliklerde günlük sulama , zayıf gidiyorsa gübreleme ve kapak kapatma işlemleri yapılarak , yabancı otlar ayıklanır.
- Mavi küf ve kök çürüklüğüne karşı ilaçlı mücadele yapılır. (Dithane M-45, Antracol, Kemoazin veya Deresol gibi ilaçlardan biri ile ilaçlama yapılmalıdır. İlaçlama yağışlı havalarda tekrarlanmamalıdır).
- Geç turfanda patatesin ekim ve gübreleme işlemi yapılır.
- Ilık yastıklara şaşırtılmış bulunan biber, domates ve patlıcan fideleri 15 nisandan sonra, tarladaki yerlerine dikilmeye başlanır.
- Çileklerin ilkbahar çapası yapılır.
- Bamya, fasulye, hıyar, kabak, karnabahar, lahana ve soğan tohumlarının ekimine devam edilir.
- Kavun, karpuz tohumları hazırlanan yerlere ekilir.
- Enginarların dipleri açılarak bellenir, fazla sürgünleri ayıklanır.
- Fidelerin dikiminden 1-2 hafta sonra, birinci çapa yapılır.
- Dikimden önce ve sonra, tel kurtları görülürse, mücadelesi yapılır.
- Hava şartlarına göre, sulama imkanı olanlar, bu ayda sulama yapmalıdır.
- Yabancı otlar temizlenir. Fazla ot çıkmayan yerlerde, istendiğinde ikinci çapa sırasında, dip doldurma yapılabilir.
- Patateste birinci çapa ile boğaz doldurması yapılır.
- Patates tarlalarında , tırpan kurdu saptanan yerlerde Korsülfon 35 ec, tel kurdu bulunan yerlerde Korban 25 W, yaprak biti olan yerlerde Hekthion , patates mildiyösü olan yerlerde ise Trimangol ilaçlarından tariflerine uygun şekilde kullanılır. Bu uygulama nisan sonu ile mayısın ilk haftasında yapılır.

ÇAYIR MERA VE YEM BİTKİLERİ:

- Yağışın fazla olmadığı, merada da nem oranının düşük olduğu günlerde , merayı tahrip etmeyecek şekilde hayvan sokulur.
- Mera üzerinde yoğun olmayan doğal bitki örtüsünün mütecanisliğini sağlamak için , gübre takviyesi ile beraber , buğdaygil ve baklagil karışımları ekilir.
- Merada bulunan suvatların onarımı, temizliği ve ilaçlaması yapılır.

HUBUBAT:

- Yabancı ot ilaçlaması yapılır.

SANAYİ BİTKİLERİ:

- Ayçiçegi ekimine devam edilir.
- Pancarların çapalanması ve tekleme işlerine başlanır.
- Mısır ekimine başlanır.
- Çeltiklerin tavaları hazırlanır. Tirler sıkıştırılır.
- Ayın ikinci yarısında , çeltik ekimi yapılır.

ARICILIK:

- Bu ayda Martta başlanan işlere genellikle devam edilir.
- Yemlemeye devam edilir.15 günde bir kovanlar açılarak, iş çalışması kontrol edilir.
- Gerek duyulan kovanlara kabartılmış petekler azar azar verilir.
- Her hafta arıların çalıştığı saatlerde kovanlar dıştan kontrol edilerek, kuşkulanılan kovanlar açılarak denetlenir.
- Nisan sonlarında , kuvvetli kovanlar oğula hazırlanabilir. Oğul verebilecek 10 çerçevesi tam dolu kovanlar, ya bölünür veya balık ilavesi verilir. Arıcı arzusuna göre hareket ederek, isterse tabii oğula da bırakabilir.
- Zayıf kovanlar yavru ve yumurtalı çerçevelerle takviye edilir.
- Çok zayıf kovanlara yavrulu çerçeve takviyesi takviyesi, üzerindeki işçi arılarla birlikte verilir. Bu defa , birleştirme çerçevesi kullanılarak , birleştirme işlemi yapılır. Bu işlemde , verilen çerçeve üzerinde ana arının bulunmaması gerekir.

BÜYÜKBAŞ HAYVANCILIK:

- Sığırlar mevsim koşulları uygun olacağından , meradan dikkatli bir şekilde yararlandırılır. Sığırların yem ihtiyaçları verim, mera ve gelişme durumları gözönüne alınarak hesaplanır.
- Sığırlara şap aşısı uygulanır.
- Yemlik ve su kaynaklarının temizliği ve ilaçlaması yapılır. Gübrelikler kaldırılır.
- Ahır koşullarının sağlıklı olması sağlanır.
- Meme hastalıkları yönünden devamlı kontrol yapılır. Sağım süresince , birbirini izleyen iki ay arasında %5-10 olan süt azalması miktarı, bundan daha fazla miktarda olduğunda, sağım hatası ve beslenme hatası yanında, bir hastalık olasılığı düşünülmeli;varsa iyileştirme yoluna gidilmelidir.
- Nokra mücadelesi titizlikle sürdürülür.

KÜÇÜKBAŞ HAYVANCILIK:

- Dişi kuzulardan sonra, erkek kuzular da analarından kesin olarak ayrılıp;erkek ve dişi kuzular ayrı ayrı sürüler halinde , bakım ve beslenmeye tabi tutulur.
- Damızlık kadro fazlası kuzular besiye alınarak, damızlıkların numaralama ve kuyruk kesme işleri tamamlanır.
- Yüksek yörelerde kuzu doğumları takip edilir, doğan kuzuların bakım , besleme , aşı serum ve numarataj işleri ve kuyruk kesme işlemleri titizlikle izlenir. Bu işlemler kayıt defter veya kartlarına günü gününe işlenir.
- Ayak iltihabı , şap çiçek şarbon gibi hastalıklar bu ayda görülebileceğinden , gerekli tedavi ve aşılar yapılır.
- Kuzulara şerit dökmeleri için ilaç içirilir.
- Ova bölgelerde , ay sonuna doğru kırkım hazırlıklarına başlanır.

KÜMES HAYVANCILIĞI:

- Kuluçka çalışmalarına devam edilir. Kuluçka, ana makinaları ile civciv büyütme yerlerinin temizlik ve dezenfeksiyonuna önem verilir.
- Civcivlere solucan düşürücü ilaç verilir.
- 28-32 günlük civcivlere yalancı veba (burun-göz damla )aşısı;7-8 haftalık olanlara inaktif yalancı veba aşısı uygulanır.
- Sürüde hastalıklı hayvan ve aşırı derecede ölüm varsa , derhal veterinerliğe bilgi verilip, teşhis ve tedavi için gerekli çabalar gösterilir.(Hiçbir zaman gereksiz ve fazla dozda ilaç kullanılmamalıdır.)
- Civcivler, katlı ana makinalarında büyütülüyorsa , yere indirilir. Kullanılacak yer, 4 haftalık 10 pilice bir metrekare yer hesabı yapılarak düzenlenir.
- Kasaplık niteliğindeki tavuklar, henüz tavuk fiyatları düşmediğinden, gurk olanlarda dahil, derhal satılmalıdır.

MAYIS

BAŞA DÖN

MEYVECİLİK:

- Yeni kurulan bahçelerdeki fidanlar sulanır ve ot çapası yapılır.
- Yeşil sürgün budaması yapılır.
- Ayın son haftasında , obur dallar ile piçleri temizlemek zorunludur.
- Sürgün göz aşıları yapılır.
- Meyve ağaçlarında , zirai mücadele işleri sürdürülür.

SEBZECİLİK:

- Açığa tohum ekimi, bakımı ve sulaması yapılır.
- Fideler tarladaki yerlerine dikilir ve can suyu verilir.
- Geçen ay dikilen fidelerin ot alma , çapalama, sulama ve gübreleme gibi bakım hizmetleri sürdürülür.
- Yaprak bitlerine karşı Gusathion, Komithion 50, Malathion gibi ilaçlarla tariflerine göre mücadele yapılır.
- Septoria hastalığına karşı Afugan , Deresol veKemizon gibi ilaçlarla mücadele işlemi yapılır.

ÇAYIR MERA VE YEM BİTKİLERİ:

- Yağışın az, nem oranının düşük olduğu günlerde, merayı bozmayacak şekilde hayvan sokulabilir.
- Mera üzerindeki yoğun olmayan doğal bitki örtüsünün mütecanisliğini sağlamak için, buğdaygil ve baklagil kombinasyonları, gübre takviyesi ile beraber ekilebilir.
- Merada bulunan suvatların onarımı , temizliği ve ilaçlaması yapılır.
- Belirli hayvan sayısı ile münavebeli otlatma yapmak suretiyle, meradan yararlanılabilir.
- Mera üzerinde bulunan diken, kofra ve sütleğen gibi yabancı otlarla mekanik veya kimyasal mücadele yapılır.

HUBUBAT:

- Geç yapılan ekilişlerde, yabancı ot mücadelesi yapılır.

SANAYİ BİTKİLERİ:

- Ayçiçeklerinde çapalama ve tekleme işleri yapılır.
- Pancarlarda ikinci çapa başlar ve bitirilir.
- Mısırların çapa ve teklemesi yapılır.
- Çeltik ekimi yapılır.
- Gecikmiş yazlık ekimleri yapılır.

ARICILIK:

- Nisan ayında yapılan bölmelerin durumları izlenir.
- Fazlalık analar ile öksüz kovanlar analandırılır veya bazı analar ile yeniden bölme yapılır.
- Mayıs ayında hava koşullarına, doğal bitki örtüsüne ve kovanların yiyecek durumlarına göre , yemleme sürdürülür.
- Doğal oğul arzu edilmiyorsa, ana arı memeleri kesilerek yok edilir.
- Oğulların bakımına özen gösterilerek, genç çiftleşmiş analar yumurtlamaya kadar izlenmelidir.
- Gerek duyulan kovanlara, çerçeve durumlarına göre ballık ilave edilir.
- Uçma delikleri iyice genişletilir (Havalar serin gidiyorsa, uçma deliği normal bırakılır.)
- Seyyar arıcılık yapacak arılar, kovanları taşıyacakları yerleri belirleyerek bölge hakkında bilgi sahibi olmalıdırlar.

BÜYÜKBAŞ HAYVANCILIK:

- Tohumlamaya devam edilir. Doğuran inekler doğumlarından iki ay sonra , boğaya verilir.
- Erkek danalar ve sürüye katılması istenmeyen dişi dana ve düvelerin vücut ağırlıkları en az 400-450 kg. olduğunda, kasaba sevk edilir.Kilo almayanların besisine çalışılır.
- Ahır yemlemesinden tamamen mera hayvancılığına geçilir.Meraya , çiğ ve kırağı kalktıktan sonra çıkılmalı, sakin ve rahat bir otlatma sağlanmalı;parazit yumurtaları genellikle rutubetli çayır ve mera kısımlarında bulunduğundan, böyle yerlerde hayvan otlatılmamalıdır.
- Hayvanlar iç parazitlere karşı ilaçlanır.Gübrelikte biriken gübre uzak bir yere götürülür veya satılır.
- Aylık verim ve sağlık kontrolleri yapılır;kartlara işlenir.

KÜÇÜKBAŞ HAYVANCILIK:

- Kırkım hazırlıkları bitirilip,ayın en uygun bir haftasında kırkıma başlanır (kırkıma önce kısırlardan başlanılmalı, müteakiben şişek ve toklular, daha sonra da sağmallar kırkılmalıdır.)
- Ay sonunda bütün koyun materyali , dış parazitlere karşı etkin ilaçlarla hazırlanmış banyodan geçirilir.
- Kırkımı yapılmış hayvanlar teker teker elden geçirilerek, kasaplık olanlar damızlık kadrodan çıkarılıp, satılır. Daha önce besiye alınmış kuzular da bu ayda satılır.
- Hayvan sıtması,ayak iltahabı, şap agalaksi (sütkesen)gibi hastalıklar bu ayda görülebileceğinden, tedavileri ve yapılmamış aşıları tamamlanmalıdır.

KÜMES HAYVANCILIĞI:

- Bu ayda da kuluçkahanelerde civciv çıkarılma çalışmaları sürdürülür.
- Salmonella pseudomonas, arizona, coliform bakteriler ve aspergillus gibi hastalıklara neden olan etkenlerin çoğalması ve yayılması genellikle kuluçkahanelerde olduğundan; kuluçkaya başlama ve çıkım süresince , sağlık koşullarına uyulmalıdır.
- Koksidiyoz ve solucana karşı ilaçlama yapılır.
- Kümeslerde pencereler havalandırma bacaları aspiratörler kontrol edilmeli, rutubetli pis altlıklar atılarak ; yeni kuru altlık serilmeli, sinek ve zararlı için gereken önlemler alınmalıdır.
- Yumurta verimi düşmüş tavuklar ile , piliçlerin gelişemeyenleri ve erkekleri satılır.
- Kümesler yeni çıkan civcivler için hazırlanır. Yalancı tavuk vebası mücadelesi (burun-göz damla ve adale aşıları) yapılmış piliçler, yeni kümeslerine alınır.

HAZİRAN

BAŞA DÖN

MEYVECİLİK:

- Ot mücadelesi sürdürülür.
- Sürgün göz aşıları ayın ortalarına kadar sürdürülür.
- Ekolojik duruma göre sulama yapılır
- Ay sonuna doğru şeftali, erik, kiraz ve yazlık elma hasadı yapılır.
- Elma ve armutlarda karaleke, elma iç kurdu, kırmızı örümcek ve diğer zararlılara karşı mücadele işleri sürdürülür.

SEBZECİLİK:

- Boğaz doldurma ve sulama işlemleri aksatılmadan yürütülür
- Çok zarar meydana getiren, son zamanlarda çok yaygın bir şekilde görünen ve çok tehlikeli olan patates böceğine karşı, ayın ilk haftasından başlayarak, Gusathion, Malathion, Metil Kotniyon 25 W gibi ilaçlarla mücadele yapılmalıdır.
- Havalar diğer aylara göre oldukça ısındığından, bamya,biber,domates, fasulye, kavun, karpuz, patlıcan ve soğan gibi sebzelerin sulaması aksatılmamalıdır.
- Çapalama ve yabani ot mücadelesine devam edilir.
- Kışlık sebzelerden karnabahar, lahana,pırasa ve diğerlerinin fideleri bahçedeki esas yerlerine dikilir.
- Salatalık,acur,kabak,kavun ve karpuzda görülen antraknoza karşı bakırlı ilaçlar kullanılmak suretiyle ilaçlama yapılmalıdır.
- Bakla,bamya ve fasulyede görülen pirecik zararlısına karşı mücadele yapılır.
- Diğer hastalık ve zararlılarla mücadele,hastalık ve zararlının çıkış durumuna göre yapılmalıdır.
- Enginarların diplerindeki sürgünler,ürün alındıktan sonra ayrılır.
- Domates,hıyar ve kabakların tepeleri budanır.
- Bezelye ve fasulyelerin sırık çeşitleri için herek dikilir.

ÇAYIR MERA VE YEM BİTKİLERİ:

- Tekniğin elverdiği ölçüde, münavebeli otlatmaya devam edilir.
- Taban arazilerde su yetersizliği gözlendiğinde, salma ve yağmurlama sulama yapılmalıdır.

HUBUBAT:

- Hububatta zararlıların kontrolleri yapılır ve mücadelesine başlanır.
- Arpa hasadına başlanır.

SANAYİ BİTKİLERİ:

- Pancarlar sulanır.
- Mısırlarda ikinci azotlu gübre uygulaması yapılır.

ARICILIK:

- Oğulların bakım ve kontrolüne devam edilir. Taşınan kovanlar muayene edilir.
- Ballık ve çerçeve ilavesi yapılır. Oğula yatan kovanlar kontrol edilir.
- Nektarin geliş durumu kontrol edilir.
- Sıralanan petekler hasat edilir. Süzülüp tekrar kovana verilir.
- Bölgedeki doğal bitki örtüsünün durumuna göre, gerek duyulursa, yeni bölgelere (örneğin, ayçiçeğine )kovanlar taşınır.

BÜYÜKBAŞ HAYVANCILIK:

- Doğum sonrası sağım ve çiftleştirme işleri sürdürülür.
- Parazit durumuna göre, dikkatli olarak iç paraziter ilaçlama yapılır. Günlük tımar işleri aksatılmadan yürütülür.
- 4-8 aylık dişi danalara S-9 aşısı uygulanır.
- Doğan buzağıların boynuz köreltmesi ve kulak numaralama işlemleri yapılır.
- Mera gıda ihtiyacını karşılayabilecek durumda olduğundan, mera otlatılmasına geçilir. Yalnız, 10 kg’dan fazla süt veren sığırlara kesif yem ve nitelikleri bozulmamış kaba yem ile takviye yapılır. Ocak ayında doğan buzağılar erkek ve dişi ayrı ayrı sürüler halinde meralandırılır. Ot ve yem yemeğe alışan buzağılara verilen süt azaltılır ve su verilmeye başlanır.
- Ahırlar temizlenerek badana ve dezenfeksiyonları yapılır.

KÜÇÜKBAŞ HAYVANCILIK:

- Kırkım işlemi tamamlanır. Kırkımı biten sürü kontrol edilerek , anaç sürünün %20’si ayıklanır. Yerlerine aynı oranda dişi toklu alınarak , kadro tamamlanır. Anaç koyunlardan , verimleri iyi görülebilenler, gerekirse bir yıl daha kadroda kalabilir.
- Damızlık koyunların tohumlanmasına başlanır. Koçlar aşım süresince , uygun bir rasyon ile beslenir. Tohumlamada baba koçların daha rahat kullanılabilmesi için, yoklu koçlar ile takviye etmek yerinde olur.
- Koyun materyaline entero-toksemie aşısı uygulanır.
- Bu ayda tamamen mera otlatılmasına geçilir. Ova yörelerde gece yayılımına geçilir.

KÜMES HAYVANCILIĞI:

- Çevre koşulları iyileştiğinde, kümes içi ısısının 15 c’nin üstüne çıkmaması sağlanır. Tavukhanenin bakım ve onarımına başlanır.
- Rasyondaki enerji miktarı düşürülür.
- 8 haftayı doldurmuş hayvanlar, metrekarede 10 başı geçmeyecek şekilde, piliç bölmelerine alınırlar. Herhangi bir stres durumunda, yığılma olmamasına dikkat edilir
- 10-12 haftalık piliçlere çiçek, difteri aşısı uygulanır. Görülebilecek hastalıklara karşı, gerekli önlem alınır.

TEMMUZ

BAŞA DÖN

MEYVECİLİK:

- Meyve bahçelerinde ot alma ve sulama işlerine devam edilir.
- Temmuz ayının ikinci yarısında durgun göz aşılarına başlanır.
- Elma içkurdu, kırmızı örümcek, yaprak galerileri ve diğer zararlılara karşı ilaçla mücadele sürdürülür.
- Çöğür tavaları sulanır, otları alınır ve yapılan göz aşıları kontrol edilir.

SEBZECİLİK:

- Son turfanda domates fideleri şaşırtılır.
- Kabak, kavun ve karpuzlarda telli böcek; biber ve domateslerde yeşilkurt; domateslerde mildiyö mücadelesine devam edilir.
- Yazlık sebzelerin hasadına devam edilir. Bu arada yeşil aksamın canlılığını koruyabilmesi için sulama yapılır ve sulama öncesi az miktarda azotlu gübre verilir.
- Lahana ve karnabahar sebzelerinin ekimi yapılır. Ekimin erken yapıldığı yerlerde ise şaşırtma işlemine başlanır.
- Sarımsak tohumları toplanıp, nemsiz yerlerde muhafaza edilir.
- Yaprak bitleri, kırmızı örümcek, yeşilkurt, danaburnu, mildiyö ve küllemenin yoğunluk durumuna göre, mücadeleye devam edilir.

ÇAYIR MERA VE YEM BİTKİLERİ:

- Otların biçimi yapıldıktan sonra, suni tesislerin sulanması sağlanır.
- Biçilen otların kurutulması sırasında, yaprak kalitesinin bozulmaması için sık sık aktarma yapılır veya özel sehpalarda kurutulması sağlanır (Kurutulan otlar gölgede, rutubetsiz yerlerde muhafaza edilmelidir.)
- Suni tesislerde hayvanların otlatılmamasına özen gösterilmelidir.
- Hayvanların otlama sahaları olarak tabii meralardan , aşırı olmamak koşuluyla, yararlanmaları sağlanır.
- Hava koşulları çok kurak olduğundan, sulama olanağı varsa yağmurlama veya salma sulama yapılır.
- Aşırı sıcaklıklar nedeni ile, meranın uygun yerlerinde suni gölgelikler yapılır.

HUBUBAT:

- Zararlılarla mücadeleye devam edilir.
- Hasat işleri başlar.
- Anız bozumu yapılır.

SANAYİ BİTKİLERİ:

- Pancar sulaması yapılır.
- Çeltiklerde gübreleme ve yabancı ot mücadelesi yapılır.

ARICILIK:

- Kovanların taşınması ve kontrolü yapılır.
- Bal geliş durumu izlenerek, gözlemci kovan her akşam üstü tartılır. İhtiyaç duyulan kovanlara ballık ve çerçeve ilave edilir. Ayrıca; su ihtiyacının sağlanmasına çalışılır.
- Zayıf kovanların birleştirilmesi gerekir.

BÜYÜKBAŞ HAYVANCILIK:

- Mera ihtiyacın tamamını karşılayacak durumda olduğunda; kısıtlı yemleme uygulanır.
- Sağılan ineklerde meme hastalığına dikkat edilmelidir. Meme, meme başları ve süt sekresyonu sık sık kontrol edilmeli; sağım saatlerinin aynı saatlerde ve eşit aralıklarla yapılmasına çaba gösterilmelidir.
- Hayvanlar ahıra alındığında sabah- akşam iki defa tımar edilir. Ahır temizliği ve dezenfeksiyonu yapılır. 6-8 baş hayvana 20cm. çaplı baca olacak şekilde ahırda havalandırma sağlanır.
- Gebe ineklere septisemi aşısı uygulanır. Gebeliğin son günlerinde olan ineklerin gıdaları sulu, hazmı kolay, yumuşak ve gaz yapmayacak yiyeceklerden düzenlenir.
- Aylık verim ve sağlık kontrolleri yapılarak kartlarına işlenir.

KÜÇÜKBAŞ HAYVANCILIK:

- Ova arazilerde koyunların tohumlamasına devam edilir.
- Gece yayılımı yapılır. Koyunlar gündüzleri kırda, kuzular ise çalmaralarda veya çevresi açık ağıllarda yatırılır. (Özellikle, geceleri zehirli otların bulunduğu meralara ve yeşil yoncalıklara, fazla miktarda başak kalmış tarlalara hayvanların bırakılmasından kaçınılmalıdır.)
- Gelişmeyen kuzular satılır.
- Dişi kuzulara Rev-I aşısı uygulanır.

KÜMES HAYVANCILIĞI:

- Ova arazilerde koyunların tohumlamasına devam edilir.
- Gece yayılımı yapılır. Koyunlar gündüzleri kırda, kuzular ise çalmaralarda veya çevresi açık ağıllarda yatırılır. (Özellikle, geceleri zehirli otların bulunduğu meralara ve yeşil yoncalıklara, fazla miktarda başak kalmış tarlalara hayvanların bırakılmasından kaçınılmalıdır.)
- Gelişmeyen kuzular satılır.
- Dişi kuzulara Rev-I aşısı uygulanır.

AĞUSTOS

BAŞA DÖN

MEYVECİLİK:

- Fidanlıklarda Temmuz ayında başlatılan durgun göz aşısı yapımı sürdürülür.
- Evvelce yapılmış sürgün aşılarından süren sürgünlerin, rüzgardan kırılmaması için bağlama işlemi yapılır.
- Havalar kurak gidiyorsa sulama işlemi sürdürülür.
- Fidanlıklarda ve meyve bahçelerinde hastalık ve zararlılarla mücadele yapılır.

SEBZECİLİK:

- Son turfanda domates fideleri şaşırtılır.
- Kabak, kavun ve karpuzlarda telli böcek; biber ve domateslerde yeşilkurt; domateslerde mildiyö mücadelesine devam edilir.
- Yazlık sebzelerin hasadına devam edilir. Bu arada yeşil aksamın canlılığını koruyabilmesi için sulama yapılır ve sulama öncesi az miktarda azotlu gübre verilir.
- Lahana ve karnabahar sebzelerinin ekimi yapılır. Ekimin erken yapıldığı yerlerde ise şaşırtma işlemine başlanır.
- Sarımsak tohumları toplanıp, nemsiz yerlerde muhafaza edilir.
- Yaprak bitleri, kırmızı örümcek, yeşilkurt, danaburnu, mildiyö ve küllemenin yoğunluk durumuna göre, mücadeleye devam edilir

ÇAYIR MERA VE YEM BİTKİLERİ:

- Suni meralarda hayvan otlatılmasına izin verilir. (Ancak hayvanlar merayı dejenere edeceğinden, devamlı mera içinde konaklanmasına izin verilmemelidir). Sadece gelip geçici olarak otlatılması sağlanmalıdır.
- Hava koşulları kurak geçtiği takdirde, mümkünse sulama yapılır.
- Biçilen otlar besin değerinin bozulmaması için, usulüne uygun olarak aktarılır veya özel sehpalarda her tarafına eşit oranda solgunluk kazandırılır.

HUBUBAT:

- Hasat, harman işleri tamamlanır.
- Hasat sonu sürümleri yapılır.

SANAYİ BİTKİLERİ:

- Pancarda erken söküme başlanır.
- Pancarlarda sulamaya devam edilir.
- Çeltikte sulamaya devam edilir.

ARICILIK:

- Genellikle bal toplama devresi olduğundan, kovanların genel durumu kontrol altında tutulur.
- Kovanlarda temizlik devam eder. Dolu çerçeveler çıkarılarak yerlerine boşlar konur.
- kovanlar geceleri sarsılmadan bol çiçekli, florası zengin yerlere nakledilir.
- Arılarda görülecek hastalık ve zararlılarla mücadele edilir.

BÜYÜKBAŞ HAYVANCILIK:

- Ahır besisi yapılanların dışındaki diğer sığırlarda mera hayvancılığına devam edilir. Gebe ineklerin gebelikleri ilerlediğinde, meralandırılmalarına özen gösterilir. Gerektiği takdirde suni meralardan yararlanılır.
- Theileriosis hastalığına karşı koruyucu aşılama yapılır.
- Bir yaşına gelmiş erkek ve dişi hayvanlara tüberculin uygulanır.
- Günde sekizer saatlik aralarla üç defa sağım yapmaya çalışılır. (Bu yöntem fazla süt verimli sığırlarda kesinlikle uygulanmalıdır. Böyle sığırlar ilave yemler ile beslenmelidir).
- Damızlık boğaların spermaları kontrol edilir.
- 7-8 haftalık buzağılara erken sütten kesim düşünülebilir. Normal olarak 12-16 haftalık oluncaya kadar süt verilir.

KÜÇÜKBAŞ HAYVANCILIK:

- Mera ihtiyacı tamamını karşılayabilecek durumdadır. Mümkün olduğu takdirde, koyunlar serin ve yükseklerdeki meralara çıkarılır.
- Koyunların tohumlaması bu ayda bitirilir. Düşük rakımlı yerlerde yapılan bu tohumlama sezonunda, gebe kalmıyan koyunlara, istenildiği takdirde hormon tatbikatı yapılarak, tohum almaları sağlanır. Her şeye rağmen, iki yıl üst üste gebe kalmayan koyunlar elden çıkarılır.
- Koyunların kışlık ihtiyaçlarını tamamen karşılayabilecek miktarda yem sağlanır.
- Aylık verim ve sağlık kontrolleri yapılarak, kayıt defter veya kartlarına işlenir.

KÜMES HAYVANCILIĞI:

- 20-22 haftalık olan piliçler yumurta kümesine taşınır. (Bütün piliçler birkerede yumurta kümesine taşınır). Kümeslere hemen alışmaları için, folluklar yerleştirilir.
- Piliçlere, yumurtlamaya başlamadan önce, solucan ilacı içirilir.
- Bir program dahilinde ışıklandırma ve yem rasyonu uygulanarak, piliçlerin küçük yumurta devresi kısaltılır.
- Gelişmesi iyi olmayan piliçler ile, tüy dökümü uzun süreli olupta, yumurtaya geçmeyen tavuklar satılır.
- Piliçlerde pullorum taraması yapılır.

EYLÜL

BAŞA DÖN

MEYVECİLİK:

- Tohum tavaları belirlenerek ekime hazırlanır.
- Çeşitli meyve türlerinde hasada başlanır.
- Meyve bahçelerinde ve fidanlıklarda zirai işlemleri sürdürülür. (Tüketici sağlığı yönünden, meyveli ağaçlarda ilaçlı mücadeleye, hasada 21 gün kala son verilmelidir.)

SEBZECİLİK:

- Havuç, kışlık yeşil soğan; marul ve turpun fide ve tohumlarının yerlerine ekim ve dikim işleri sürdürülür.
- Hasadı biten sebzelikler temizlenip, kışlık sebzelerin ekimi için toprak hazırlığı yapılır.
- Kışlık için ekilen havuçlarda seyreltme yapılır. Kışlık yetiştirilen sebzelerde ot alma, çapalama ve gerekiyorsa sulama yapılır. Lahana kelebeği mücadelesi yapılır.

ÇAYIR MERA VE YEM BİTKİLERİ:

- Meralardan, münavebeli otlatmak suretiyle hayvanlar yararlandırılır.
- Meralarda yetişmiş veya yetişmekte olan kofralar, mekanik yöntemlerle ayıklanır.
- Yağışlı havalarda, meraların niteliklerinin bozulmaması için hayvan otlatılmasına müsaade edilmemelidir.
- Biçilen otlar modern yöntemlerle kurutulmalıdır.

HUBUBAT:

- Kışlık ekim için, toprak işlemesi yapılır.

SANAYİ BİTKİLERİ:

- Pancarlarda erken söküme devam edilir.
- Pancarlarda sulama yapılır.
- Çeltik sulaması kesilir.
- Erkenci çeltiklerin hasadına başlanır.
- Mısır hasadı yapılır.
- Ayçiçeği hasadı yapılır.

ARICILIK:

- Bal hasadı yapılır. (Çerçevenin tümünün veya en az 2/3’ünün sıralandığı zaman, bal hasat edilmelidir. Sırlanmış, olgunlaşmamış ballar hasat edilirse, erken kristalize olur veya ekşimeler görülebilir.)
- Sağlam çerçevelerdeki ballar süzülerek, boş petekler yeniden kovanlara verilir. Verilen bu boş petekler işçi arılar tarafından onarılarak, bal bulunabilirse, yeniden doldurulabilir.
- Bal sağımda yağmacılığa meydan vermemek için, çok dikkatli davranmak gerekir.
- kovanlarda bakım işleri devam eder. Soğuk bölgelerde kovan ağızları daraltırılır. Soğuk başlayan bölgelerde kovanlarda kışlık yem durumları kontrol edilir
- Çeşitli arı hastalık zararlıları ile mücadele edilir.

BÜYÜKBAŞ HAYVANCILIK:

- Gebe ineklere iyi bir bakım gösterilmelidir. Doğumlarına 1,5-2 ay kala sığırlar sütten kurutulmaya başlanılmıştır. Doğum locaları ve buzağı bölmeleri yeniden gözden geçirilerek noksanlıklar tamamlanıp, dezenfeksiyonları yapılır.
- Herhangi bir nedenle yavru atımı görüldüğünde, böyle hayvanlar derhal tecrit edilerek, gerekli araştırmalar yapılmalı; bulaşıcı bir hastalık durumunda, etkin önlemler alınmalıdır.
- 4-8 aylık dişi danalara Br. S. 19 aşıları uygulanır.
- Doğumu yaklaşan sığırlara, buzağı septisemi aşısı uygulanır.
- Kış ayları için gerekli gıda ihtiyaçları sağlanır. Silaj çukurları doldurulup, üzerleri tekniğine uygun bir şekilde kapatılıp, kış sezonuna hazır bir duruma getirilir.
- Aylık kayıtlar tutulur.

KÜÇÜKBAŞ HAYVANCILIK:

- Meralar kuruduğundan, bu ayda koyunlara ek yem ve yonca verilmelidir. Yonca biçiminden iki-üç gün sonra, kurutularak verilmelidir. Sulama olanağı varsa, meralar sulanarak bir süre daha yararlanılabilecek duruma getirilir. Ağıl yakınlarındaki ekilecek hasıl tarlalarının hazırlanmasına başlanır.
- İyi olmayan hava şartları ve ek besin verilememesi gibi şartlarda; gelişebilecek gebelik toksemesi gibi hastalıklarda, zaman geçirmeden tedavi yoluna gidilmelidir.
- Koyunlara çiçek ve septisemi aşıları uygulanır.
- Pazarlama durumuna göre, kadro fazlası kasaplık niteliğindeki koyunların satışı yapılır.

KÜMES HAYVANCILIĞI:

- Piliçlerin çoğu bu ayda yumurta vermeye başlarlar. Bu devrede; yumurta miktarı, kabuğun şekli ve hayvanların gelişme durumları dikkatle izlenir.
- Sürüdeki stres hallerinde, içme sularına geniş tesirli antibiyotikler ve vitaminli ilaçlar katılır.
- Periyodik pullorum taraması yapılır.
- Büyüme ve yumurta kayıtları tutulur.

EKİM

BAŞA DÖN

MEYVECİLİK:

- Hasadın tamamlandığı bahçelere çiftlik gübresi verilir.
- Fidan çukurlarının yerleri işaretlenir ve çukurlar açılır.
- Fidanlıklarda manas ve diğer toprakaltı zararlılarına karşı toprak ilaçlaması ve benzeri mücadele yöntemleri uygulanır.
- Kurumuş, hastalıklı ağaç ve dallar budama yoluyla çıkarılıp, yokedilir.
- Su kanalları ve arklar, tahliye kanalları ve benzeri sulama yapılarında gerekli temizlik ve bakım işleri yapılır.

SEBZECİLİK:

- Bu ayın ikinci yarısından itibaren erken donlar başlayabilir. Bu nedenle, yazlık sebzelerin hasadı bitirilmelidir. Aksi halde, sebzeler don tehlikesiyle karşı karşıya kalabilir.
- Kereviz, ıspanak, lahana, karnabahar, turp ve marulda bakım işlerine devam edilir. Hasada başlanır. İlkbaharda çıkacak olan fındık turpunun tohumları tarlaya ekilir.
- Lahana kelebeği mücadelesine devam edilir.
- Çiftlik gübresi uygulamasına ve toprak işlemesine devam edilir.

ÇAYIR MERA VE YEM BİTKİLERİ:

- Yoncaların son biçimi yapılır.
- Yoncaların kurutulmasında, mütecanisliği sağlamak için rutubet, modern yöntemlerle yok edilir.
- Meralarda flora boşluğu olan veya kofalardan açılan yerlere, yeni mera tohumları ekilerek, takviye edilir.
- Gübre takviyesi yapılır. Tohum yatağı uygun hale getirilir.
- Suni mera oluşturulurken, birbirleriyle rekabet etmeyen, bölgeye adapte olmuş buğdaygil ve baklagil kombinasyonlarından uygun karışımlar hazırlanarak ekilişleri gerçekleştirilir.
- Mera alanlarının eğimi göz önüne alınarak, enaz2 en çok 3 yönde drenaj çukuru açmak suretiyle, taban suyunun drene edilmesi ve bu yolla kök çürüklüğünün önlenmesi sağlanmalıdır.

HUBUBAT:

- Kışlık ekimler için toprak hazırlığı yapılır.
- Hububat ekimine başlanır.

SANAYİ BİTKİLERİ:

- Pancarda söküm işleri başlar.
- Hububat ekimi için pancar yerleri sürülerek, ekime hazırlanır.
- Çeltik hasat ve harmanı yapılır.
- Ayçiçeği hasadı yapılır.
- Boşalan tarlalar, hububat ekimi için sürülüp hazırlanır.

ARICILIK:

- Arıları kışa hazırlama bakımından ekim ayı çok önemlidir. Bu ayda arılar tam bir kontrolden geçirilir. Ana durumları, yavru durumu, işçi arı durumu ve kışlık bal durumu kontrol edilir.
- Anasız kovanlar birleştirilir.
- İşçi arısı az ve zayıf kovanlar kışı çıkaramayacağı için birleştirilmelidir.
- Mevcut durumu iyi olup, balı noksan olanlar varsa, ballı çerçeve verilir. Yoksa, şurupla besleme yapılır. Kışa hazırlanan kovanlarda, yavru çürüklüğü hastalığına karşı koruyucu olarak, yemleme şurubuna teramisin katılır. Mozeraya karşı da koruyucu olarak fumidil-B şuruba katılarak yemleme yapılır.
- Ekim ayı sonlarında, etkili bir varroa mücadelesi yapılmalı ve arılar kışa varroadan temizlenmiş olarak girmelidir.
- Kışa hazırlanan kovanlarda, arıların kaplayabileceği kadar çerçeve kuluçkalıkta bırakılmalı, balı alınmalıdır.
- Arı mevcuduna göre, kovanda 10-20 kg. bal bırakılırsa, kış için yeterli olur.
- Kışa hazırlanan kovanlar yağmurdan korunmalı, uçma delikleri daraltılmalı, yağmur ve rutubetten korunmalıdır.
- Hazırlanan kovanlar kışlanacağı yerde rahatsız edilmemelidir.

BÜYÜKBAŞ HAYVANCILIK:

- Şap ve yanıkara aşıları yapılır.
- Tüberküloz, paratüberküloz testleri ve brucellosis yönünden serolojik yoklamalar yapılır.
- Çevrede görülen salgın hastalıklara karşı gerekli tedbirler alınır.
- Ay içinde nokra mücadelesi yapılır.
- Genç hayvanlar ile yaşlılar ayrı meralarda otlatılır, ayrı ahırlarda barındırılır.
- Aylık verim kontrolleri yapılarak, kayıtları tutulur.

KÜÇÜKBAŞ HAYVANCILIK:

- Doğum için gereken hazırlıklar tamamlanır.
- İleri gebe koyunlara, meradan yeteri kadar faydalanamadıkları takdirde, yem takviyesi yapılır.
- Yavru atımı görüldüğünde, bu koyunlar derhal tecrit edilir. Atılan yavru ve anadan alınan marazi maddelerin laboratuvarda yapılacak muayeneleri sonucunda, salgın bir hastalık tesbit edilmişse; bu hastalık türüne göre, gerekli işlemler uygulanır.

KÜMES HAYVANCILIĞI:

- Bu ayda tüy dökümüne giren tavukların damızlıkta kalması gerekir. Kusurlu görülen tavuklar ve yumurta verimine geçmemişler ay sonundan itibaren damızlıktan çıkarılabilir.
- Kümesteki ışıklandırma, bir program dahilinde düzenlenmelidir. Aydınlatma süresince, follukların biraz loş ışıklı tutulması faydalıdır.
- Piliç ve tavuklar arasında herhangi bir salgın hastalığın çıkmaması için, koruyucu önlemler alınır.
- Kümeslerde kış mevsimi için gerekli önlemler alınır. Hazırlıklar tamamlanır.
- Yetiştirme kayıtları tutulur.

KASIM

BAŞA DÖN

MEYVECİLİK:

- Fidan çukurlarının açılmasına devam edilir.
- Fidanlıklarda söküm ve hendekleme işlerine başlanır.
- Fidan taşımacılığında karantina kontrolleri yapılır.
- Genç meyve bahçelerinde şekil budaması yapılır.
- Kışı ılık geçen yerlerde, kış budamasına başlanır.
- Fidan dikim işleri yapılır.
- Çöğür için tohum tavaları hazırlanır, gübrelenir ve tohumlar ekilir.
- Toprak işlemesi ile birlikte, çiftlik gübresi uygulaması da sürdürülür. Aynı zamanda, fosforlu ve potaslı gübrelerin verilmesine de başlanır.
- Meyve bahçelerinde, hastalık ve zararlıları bir yıl sonraya aktarabilecek bitki artıkları ortadan kaldırılır.

SEBZECİLİK:

- Yazlık sebze yerlerinin çiftlik gübresi ile gübrelenmesine ve toprak işlenmesine devam edilir.
- Elde edilen tohumların kurutulması, ambalaj ve muhafazası yapılır.
- Kışlık sebzelerin bakımına, hasat ve pazarlama işlerine devam edilir.
- Lahana kelebeği, lahana kokulu böceği ve yaprak bitlerine karşı mücadeleye devam edilir.
- Taze soğan ekimi yapılır.
- Örtü altı sera yetiştiriciliğinde, biberlerin bakım işleri ve budaması yapılır. Çapalama ile birlikte, çok hafif boğaz doldurulur. Fungisitlerle koruyucu ilaçlama yapılır.
- Çilek dikimi yapılır.

ÇAYIR MERA VE YEM BİTKİLERİ:

- Meralara kesinlikle hayvan sokulmamalıdır.
- Uygun havalarda, meraların bozulan çitleri yenilenmelidir.
- Çiftlik gübresi ve diğer uygun gübrelerle meraların gübrelenmesi sağlanmalıdır.
- Padoks onarımı ve bakımı yapılmalıdır.

HUBUBAT:

- Kışlıkların ekimi için toprak hazırlığına devam edilir.
- Kışlıkların ekimi yapılır.

SANAYİ BİTKİLERİ:

- Pancar sökümüne devam edilir.
- Boşalan tarlaların, hububat ekimi için, hazırlığı yapılır.
- Çeltik harmanı yapılır.
- Ayçiçeğinin kaldırıldığı tarlalar, hububat ekimine hazırlanır.

ARICILIK:

- Ekim ayında yapılan işler tamamlanır. Zayıf ve anasız arılar birleştirilir.
- Arılar yeteri besin bırakılmış kovanlarda kış uykusuna bırakılır.

BÜYÜKBAŞ HAYVANCILIK:

- Tohumlama ve tohum hizmetlerine devam edilir.
- Mevsim ve işletme koşullarına göre, yem değişikliğine-hayvan alıştırılarak geçilir.
- Gebeliğin son üç ayında, ananın daha yoğun bir şekilde beslenmesine çalışılır.(İlk aylarda 5 kg, son ayda 10kg süt veriminde verildiği kalite ve miktarında yem verilmeli, yalnız kesif yem miktarı titizlikle dengelenmelidir.)
- Doğum sonrası görülebilecek meme iltihabı ve diğer hastalıklar için, bir önlem olmak üzere, gebe analara antibiyotik kürü uygulanmalı; yemlere mineral karması katılmalıdır.
- Bu ayın ortalarına kadar nokra mücadelesi yapılır.

KÜÇÜKBAŞ HAYVANCILIK:

- Bu ayda düşük rakımlı yörelerde, koyunların doğumları başlar. Kuzulama tarihi çok yakın olan analar, ağıl yakınlarında meralandırılır. İyi ve uygun bir bakım ve beslenme ile, koyunlar doğum sırasında yüksek bir kondisyonda tutulur.
- Doğan kuzular, hemen ayrı temiz bir bölmeye alınır; göbek kordonu tentürdiyota batırılır. Birkaç gün bu işleme devam edilerek, gazlı bez ile bağlı tutulur.
- Belirgin bir kuzu ishali görüldüğünde, derhal koruyucu önlemler alınır. Gerekli görülürse, septisemi serumu uygulanır.
- Hastalıklardan korunmak için, ağılların teknik ve hijyenik koşullara uygun olması sağlanır.

KÜMES HAYVANCILIĞI:

- Kümes içi sıcaklığı hiçbir şekilde 7C civarlarına kadar düşürülmemeli, 13C-23C arasında tutulmalıdır. Gerektiğinde, kümes herhangi bir sistemle ısıtılmalıdır. Pencere ve bacalar havanın ve rüzgarların durumuna göre ayar edilmelidir. (Havalandırmada, tavukları soğuk hava akımlarından korumalıdır.)
- İç ve dış parazit durumu titizlikle izlenmelidir.
- Suni ışıklandırma süresi 17 saatte tamamlanmalıdır.

ARALIK

BAŞA DÖN

MEYVECİLİK:

- Yeni kurulacak bahçeler ile ilgili işlerin yapılmasına başlanır.
- Kışlık budama,-sakıncalı durumların dışında yapılır.
- Kasım ayında yapılması gereken işlerden arta kalan işler tamamlanır. 

SEBZECİLİK:

- Hava koşulları uygun giderse, çilek dikiminde geç kalan çiftçiler dikime devam edebilirler. Çilek çapasına devam edilir.
- Kışlık sebzelerin hasadına devam edilir.
- Yazlık sebze fideliklerinin yeri hazırlanır. Sıcak yastıkların yerleri belirlenir ve yapılmaları için hazırlıklara başlanır.
- Uygun tav bulunursa, yazlık sebze dikilecek tarlaların derin sürümü yapılır. Çiftlik gübresi ve fosforlu (gerekiyorsa potaslı) gübreler verilir.
- Sera yetiştiriciliği için hazırlıklara başlanır (Toprak hazırlığı, onarım işleri) Elde edilen tohumların kurutulması, ambalaj ve muhafazasına devam edilir.
- Taze soğan ekimi yapılır.
- Örtü altı yetiştiriciliği yapılıyorsa, bakım işlerine devam edilir. Sulaması yapılır. çapa ile birlikte, çok hafif boğaz doldurulur.
- Fungisitlerle koruyucu ilaçlama yapılır.
- Fasulye ve bamyada görülen pirecik zararlısı ile mücadele edilir.

ÇAYIR MERA VE YEM BİTKİLERİ:

- Havaların soğuk ve yağışlı olması nedeniyle, meralara asla hayvan sokulmamalıdır.
- Meraların takviyesi için, ekim veya kasım aylarında ekilemeyen tohumlar, bu ay içerisinde, uygun günlerde ekilmelidir.

HUBUBAT:

- Kışlık hububat ekimleri tamamlanır.

SANAYİ BİTKİLERİ:

- Pancar sökümü tamamlanır.
- Pancar yerleri hububat ekimine hazırlanır.

ARICILIK:

- Arılar kovanlarda kış dinlenmesine terk edilir.

BÜYÜKBAŞ HAYVANCILIK:

- Değişen hava durumuna göre, ahır iç sıcaklığı en az 15-20C olacak şekilde, kapı ve pencereler kapatılır. Yataklıklar sık sık değiştirilip, yerine kuru iki kat yataklık serilir.
- Hasta hayvan olursa, tecrit bölmesine alınır. Salgın hastalık görüldüğünde, gerektiği şekilde işlemler yapılır.
- Hayvanların kışlık yem, ot ve yataklık muhafaza yerleri, kar ve yağmur suları girmeyecek şekilde, kapalı tutulur. Bu konuda, gerektiğinde ahır tavanı çatı aralığından faydalanılabilir.
- Damızlık kadronun %10’u kasaplık, %10’u da damızlık olarak satılacak şekilde ayarlanılarak, yeni yetiştirme yılına geçilir.
- Hayvanların yaşama ve verim payları çok iyi hesap edilerek, içinde enerji ve mineral maddeleri içeren kaliteli yemlerle beslenmelidir.
- Yıl sonunda mali hesaplar çıkarılır.

KÜÇÜKBAŞ HAYVANCILIK:

- Doğum devam eder. Doğan kuzular kuzuluklara alınır, günlük zorunlu bakımları yapılan kuzular sabah ve akşam analarına emzirilir.
- Doğan kuzuların, gerekirse ektima aşıları ile septisemi serumları uygulanır. Numaralama ve kuyruk kesme işlemleri tamamlanır.
- Gebe ve doğum yapan koyunlara, ilave kesif yem verilir. İyi havalarda, koyunlar meraya çıkarılır. Güneşli ve yağışsız günlerde, yemleme işlemi ağıl dışında yapılır.
- Damızlık kadro içinde yeniden bir tarama yapılarak, kasaplık koyun materyali ayrılıp, satışa götürülür.
- Ay sonunda, o yılı içeren mali hesaplar çıkarılır. Buna göre, yeni program yapılır.

KÜMES HAYVANCILIĞI:

- Tavukların gelişmeleri ve verimleri sık sık kontrol edilir. Gelişme geriliği ve düşkünlük varsa, yem ve yemlemede bir aksaklık olduğu veya basit ya da bulaşıcı bir hastalık çıktığı sonucuna varılır.
- Kümes içi ısısı ayarlanır. Rutubetin normal düzeyde olmasına özen gösterilir. Gerektiğinde, duvar ve taban izolasyonları yapılır.
- Hasta, sakat görünüşlü, soluk ibikli ve göz doldurmayan hayvanlar derhal ayrılıp, satılır.
- Tavuklar arasında gagalama durumu varsa, tavukların gagaları kesilir; ayrıca bir nedeni olup olmadığı incelenip, diğer önlemler alınır.
- Tavuklara istiridye kabuğu veya sert nitelikte taş kırıntıları verilmeli, altlıkların kuru olması sağlanmalıdır.
- Bu ayda FORCE MOLTING denilen ve tavukların ikinci devre yumurtlamaya başlatılması anlamına gelen yöntem uygulanır. Bu metod uygulanmadan önce, hayvanlar newcastle (Yalancı veba) hastalığına karşı aşılanmalı, gerekiyorsa ibikleri kesilmelidir.
- Ay sonunda, yılın mali hesapları çıkarılır. Buna göre, yeni yılın plan ve programları yapılır.

BAŞA DÖN